Tháp Eiffel

Bích Xuân, Paris

Một ngày của tháng tư, tôi lên tháp Eiffel để nhìn xuống, bao quát chung quanh Paris với độ xa 60 cây số. Quang cảnh Paris xâm chiếm cảm giác tâm hồn tôi. Tôi như đang bay bỗng...Tháp Eiffel một biểu tượng của Paris, như nàng tiên gợi hứng của thế kỷ. Tháp trải qua bao nhiêu năm tháng vẫn thế, không thay đổi, cũng như về đêm tháp chớp lên ngàn vì sao lấp lánh mỗi lần đúng giờ, thay vì điểm giờ như chuông đồng hồ Big Ben ở Anh. Cảm giác của tôi lần này mang màu sắc đam mê, muốn am hiểu những gì cần biết và nhất là muốn chụp tấm hình của Thomas Edison một nhà bác học Mỹ nổi tiếng với nhiều sáng chế, nhân dịp triển lãm quốc tế 1889, đã đến thăm ông Eiffel tại văn phòng ở lầu ba trên tháp Eiffel (ông Eiffel cũng là người làm hệ thống sườn thép bên trong tượng nữ thần tự do tại Nữu Ứớc). Mất hết 3 tiếng đồng hồ, tính luôn xếp hàng để mua vé, xếp hàng đi thang máy... (Nhịp độ trung bình mỗi năm, có 6 triệu du khách thăm viếng). Khi về, tôi bị cảm, vì mặc áo không đủ ấm.

Tháp Eiffel cao 320 thước, có sự co giãn 15 cm theo chiều cao (tuỳ theo thời tiết: lúc nóng giãn ra, lúc lạnh co lại). Tháp được cấu trúc bằng thép với 2,5 triệu ri-vê (một loại bù loong), cân nặng 7000 tấn. Trung bình 7 năm sơn lại một lần . Mỗi lần sơn bảo trì : 60 tấn sơn chống sét, trị giá 4 triệu Euros, 50 km dây an toàn, 20.000 mét vuông lưới bảo vệ, 1500 bàn chải sắt, 5000 đĩa cắt thép,1500 bộ quần áo làm việc, 25 thợ sơn chuyên nghiệp làm việc trong 18 tháng. Trên đỉnh tháp, có hai chùm ánh sáng rọi xa 80 cây số. Trên đường viền của bốn mặt tháp Eiffel, có ghi tên 72 nhà bác học nổi tiếng, do ý kiến của ông Eiffel.

Tháp có ba tầng. Tầng nhất, cao 57 thước, có tiệm café và nhà hàng tên là Altitude 95, có gian hàng bán đồ lưu niệm, mua carte postale gởi ngay tại nơi đây, ngoài ra mùa đông có sân trượt patin. Tầng thứ hai, cao 115 thước, có nhà hàng Jules Verne (Jules Verne là nhà văn gốc người Pháp, nổi tiếng thế giới về những chuyện khoa học giả tưởng, tất cả những điều ông viết đã thành hiện thực như chuyện : Hai Nghìn Dặm Dưới Đáy Biển, Một Chuyến Du Lịch Cung Trăng v.v...Tầng ba, cao 276 thước, ở đây, có văn phòng làm việc của ông Gustave Eiffel. Dưới chân tháp Eiffel là một Champ-de-Mars, một mặt bằng rộng lớn, trước đây dùng để tập luyện quân sự của binh lính. Ở đó cũng là nơi tụ họp của những người ái quốc: Ngày 14 tháng 7 năm 1790 dân Pháp làm lễ ăn mừng sinh nhật một năm phá ngục Bastille (nhà tù lớn biểu tượng vương quyền của vua Louis XVI, sau đó vua và hoàng hậu Marie Antoinette lên đoạn đầu đài).

Một vài nét về tháp Eiffel. Năm 1885 Paris tổ chức một cuộc đấu thầu, xây dựng một tháp cao 300m để làm nổi bật cho hội chợ triển lãm quốc tế 1889, và cũng đánh dấu kỷ niệm 100 năm cách mạng Pháp lật đổ vương quyền. Có tất cả 107 đề án dự thi. Đề án của ông Eiffel được trúng. Ông được mệnh danh là nhà ảo thuật cấu trúc đan thép. Đề án tháp Eiffel sau khi triển lãm hội chợ quốc tế được giữ lại 20 năm theo đề nghị ban đầu. Eiffel tuyển chọn 300 thợ chuyên lắp ráp vì kèo thép (charpentes métalliques) có khả năng của những người leo núi. Khởi công xây dựng tháp Eiffel bằng những thanh thép liên kết nhau vào ngày 26 tháng

( Bích Xuân chụp từ trên đỉnh Eiffel)

giêng năm 1887, chấm dứt ngày 31 tháng 3 năm 1889. Việc hoàn thành xây tháp Eiffel trong vòng 2 năm, 2 tháng, 5 ngày. Ngày khánh thành tháp, 5 thang máy không có một cái nào chạy. Sáu chục người đại diện cho chính quyền đành cùng ông bước 1710 nấc thang để cắm cờ Pháp lên đỉnh tháp. Lá cờ có bề dài 7,5m bề ngang 4,5m.

Sau hội chợ triển lãm quốc tế 1889 tháp Eiffel được phép giữ lại 20 năm, nhưng đã mất hết 17 năm tranh chấp dữ dội giữa hai phe trong chính quyền: ủng hộ và chống đối. Những kẻ chống đối lên đến 300 người (trùng hợp với 300m chiều cao của tháp) trong đó có những văn sĩ nổi tiếng như Maupsassant, Gounod, Charle, Garnier, François Coppée, Leconte de Lisle v.v...Phe có cái nhìn thẩm mỹ thấy tháp Eiffel là một công trình quá tuyệt vời, nên muốn giữ lại làm một biểu tượng sáng giá của Paris, trong đó có nhà văn Cocteau, thi sĩ Apolinaire, và hoạ sĩ Georges Seurat. Ông họa sĩ này đã cao hứng vẽ tháp Eiffel ngay trong lúc chưa hoàn thành.

Trong khi phe chống đối, hăm dọa, tìm mọi cách gỡ bỏ, vì coi tháp Eiffel như một vật xấu xí, là ‘‘bộ xương’’, một ‘‘anh chàng trưởng gỉa rỗng tuếch’’. Họ còn coi đây là một trọng tội chống lại lịch sữ, chống lại thủ đô và làm xấu phong cảnh của vườn Champ-de-Mars; nên cùng ký tên vào kháng thư trình lên chính phủ. Đây là tác phẩm của đời Eiffel, nên ông cố gắng bảo vệ, và chứng minh sự hữu ích cuả nó, mặc dầu phe chống đối tìm mọi cách phá bỏ. Ngay trong thời gian đó, phong trào liên lạc và phát thanh bằng làn sóng điện cần một chiều cao để gắn antenne. Một antenne thường trực được đặt ở trên đỉnh tháp (qua sự đề nghị của ông Eiffel), nên tháp được cứu nguy. Người dân Paris thời đó rất vui mừng và ngỡ ngàng khi nghe được tiếng nói đầu tiên của đài phát thanh được phát sóng vào năm 1918. Truyền hình thì được phát đi năm 1936.

Ngày nay, tháp Eiffel trở nên quen thuộc khắp thế giới. Những thang máy cũ vẫn còn xử dụng để đưa 12.000 du khách lên xuống mỗi ngày (tháp Eiffel được thăm viếng nhiều nhất, so với các đền đài, dinh thự, phong cảnh khác). Cầu thang chân để lên trên đỉnh tháp gồm có 1652 nấc dành cho những người can đảm không sợ chóng mặt cũng như không ngại mệt mỏi, nhưng leo chân là phương cách duy nhất để khám phá toàn bộ kiến trúc bằng thép của ông Eiffel .

Eiffel Gustave sinh năm (1832-1923) ở tỉnh Dijon (Pháp) tốt nghiệp kỹ sư công nghệ 1855. Gia đình ông ở thung lũng Eiffel, gần tỉnh Cologne. Ông đã từng xây rất nhiều cầu thép. Ông mất ngày 27 tháng 12 năm 1923, thọ 91 tuổi.

Chuyện bên lề của tháp Eiffel.

Vào năm 1977 một phi công người Mỹ hơi liều mạng, chờ lúc vắng người đã lái chiếc máy bay loại nhỏ (một chỗ ngồi) bay chui ngang dưới chân tháp Eiffel, anh ta đã thành công, nhưng sau đó bị tịch thu bằng lái máy bay. Và cũng vào dịp kỷ niệm 200 năm cách mạng, một người đã đi trên một giây cáp căng chiều dài 700m và độ cao 110m từ tháp Eiffel đến dinh Chaillot trao bản tuyên ngôn nhân quyền cho ông thị trưởng lúc bấy giờ là ông Chirac trước sự chứng kiến của 200.000 người. Rồi đến anh chàng bán sữa đã giật giải leo 729 nất thang từ dưới đất lên đến lầu hai trong vòng 3 phút 12 giây. Một lần khác, một người đàn bà cũng leo như vậy mất 8 phút đồng hạng với một anh lực sĩ mang trên vai một bao xi măng nặng 30 ký lô. Năm 2002 một anh chàng vô địch thể thao đã leo thang bằng xe đạp trong 19 phút 4 giây (chân không chấm đất).